Bazylika św. Wincentego a Paulo w zielonej odsłonie - technologia, ogród i pomoc społeczna

Stara neoklasycystyczna bryła przy al. Ossolińskich nabrała nowego charakteru - ekologicznego i otwartego. W Bydgoszczy parafia postawiła na termomodernizację, odnawialne źródła energii i działania społeczne, które zmieniają teren wokół świątyni w przestrzeń edukacji i wsparcia. To projekt, w którym technologia łączy się z praktyczną troską o potrzebujących.

• Jak bazylika zmieniła swoje techniczne oblicze
• Między technologią a ogrodem - co zmienia się wokół świątyni i dla Bydgoszczy

Jak bazylika zmieniła swoje techniczne oblicze

W ciągu ostatnich dwóch lat bazylika przeszła szeroki program modernizacji, który z jednej strony ogranicza straty ciepła, a z drugiej wprowadza odnawialne źródła energii i inteligentne sterowanie. Najważniejsze elementy inwestycji to:

• unowocześniona instalacja grzewcza z automatyką pogodową i zaworami termostatycznymi;
• system zarządzania energią optymalizujący ogrzewanie pomieszczeń;
• docieplenie dachów skrzydeł i kopuły;
• instalacja fotowoltaiczna oraz pompy ciepła;
• sieć 100 odwiertów sięgających do około 100 m, wykorzystujących energię geotermalną;
• system sterowany algorytmami sztucznej inteligencji, łączący fotowoltaikę z pompami ciepła i automatyczną regulacją temperatur.

Efekt: bazylika osiągnęła około 70% samowystarczalności energetycznej i — według parafii — nawet podczas silnych mrozów nie było potrzeby korzystania z miejskiej sieci ciepłowniczej. Pełne wykorzystanie produkowanej energii ogranicza obecnie brakujący element inwestycji — magazyn energii. Całość prac i zakup technologii kosztowała 11 milionów złotych i została dofinansowana ze środków funduszy norweskich. Wyniki działania instalacji są monitorowane na bieżąco — od ilości wyprodukowanej energii po szacunki redukcji emisji CO2 i liczbę „ocalonych” drzew.

“Tworzenie ‘zielonej parafii’ jest odpowiedzią na przesłanie encykliki ‘Laudato Si’ i życia św. Franciszka z Asyżu”
— ks. Sławomir Bar, proboszcz parafii

Między technologią a ogrodem - co zmienia się wokół świątyni i dla Bydgoszczy

Działania przy bazylice wykraczają poza instalacje i obejmują zagospodarowanie terenu oraz stałą pomoc humanitarną. Najważniejsze inicjatywy to:

• w ogrodzie parafialnym posadzone zostało 20 młodych jabłoni;
• przy panelach fotowoltaicznych zasiano łąkę kwietną; w planach jest ustawienie uli;
• teren od strony ul. Szymanowskiego częściowo odbrukowano — tradycyjną kostkę zastąpiono ekologiczną kratą zwiększającą infiltrację wody; betonowych powierzchni jest tam około dwa razy mniej niż wcześniej;
• plany dalszego zagospodarowania obejmują ogród inspirowany biblijnym rajem oraz mini zoo z kurnikiem i zwierzętami domowymi.

Równolegle parafia prowadzi działania społeczne: przez rok przewijają się tu dziesiątki ton żywności pozyskanej m.in. od lokalnych producentów i sprzedawców — produkty z krótkim terminem przydatności są codziennie przetwarzane na posiłki dla osób ubogich i bezdomnych. Przy parafii działa też sklep charytatywny przy ul. Grunwaldzkiej 32, gdzie odzież, książki i drobne przedmioty trafiają ponownie do użytku, a przychody wspierają cele parafialne. Zebrane środki posłużyły m.in. do wyposażenia baru socjalnego z nowoczesną kuchnią wyposażoną w separatory tłuszczu i instalacje przeciwdziałające zalewom.

Parafialne praktyki obejmują też ekonomię obiegu zamkniętego — meble i sprzęt biurowy są naprawiane, odnawiane lub przekazywane dalej zamiast kupowania nowych.

Perspektywa praktyczna i możliwości zaangażowania mieszkańców wynikają z tych działań naturalnie — przestrzeń za świątynią staje się miejscem edukacji ekologicznej dla dzieci, warsztatów wolontariackich oraz punktów wsparcia społecznego. System energetyczny bazyliki pokazuje, jak można łączyć zabytkową tkankę miasta z nowoczesną technologią, ale też wskazuje kierunek rozwoju: dodanie magazynu energii zwiększy niezależność i pozwoli lepiej wykorzystać nadwyżki z dni słonecznych. Wolontariat przy ogrodzie, przekazywanie ubrań do sklepu charytatywnego czy wsparcie działań żywnościowych to praktyczne formy udziału, które mieszkańcy mogą rozważyć, by wspierać lokalne inicjatywy i czerpać z nich bezpośrednie korzyści.

na podstawie: Czysta Bydgoszcz.