53,3 mld zł więcej dla samorządów. Kujawsko-Pomorskie w czołówce

Za wzrostem dochodów samorządów stoją nie tylko większe kwoty, lecz także nowy sposób ich podziału. W ciągu dwóch lat miasta, gminy i powiaty mają otrzymać łącznie 53,3 mld zł więcej. Kujawsko-Pomorskie zajmuje czwarte miejsce w kraju pod względem wzrostu dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Dla mieszkańców oznacza to przede wszystkim większą przewidywalność budżetów i decyzji dotyczących inwestycji.

Nowe zasady finansowania samorządów obowiązują od dwóch lat. Najważniejszą zmianą jest algorytm podziału pieniędzy, który bierze pod uwagę między innymi sytuację finansową jednostki, liczbę mieszkańców, jej potrzeby finansowe oraz aktualne dane statystyczne.

W 2025 roku dochody samorządów wzrosły dzięki tym rozwiązaniom o 24,8 mld zł. W 2026 roku dodatkowa kwota ma wynieść 28,5 mld zł. Łącznie daje to 53,3 mld zł więcej dla wszystkich kategorii i rodzajów jednostek samorządu terytorialnego.

• Nowe zasady mają ograniczyć uznaniowy podział pieniędzy
• Samorządy współdecydują o kierunkach wsparcia
• Budżety na 2027 rok już można planować

Nowe zasady mają ograniczyć uznaniowy podział pieniędzy

Wojewoda kujawsko-pomorski Michał Sztybel wskazuje, że samorządy mogą dziś planować wydatki na podstawie wcześniej określonych zasad, a nie doraźnych decyzji dotyczących pojedynczych projektów.

„Teraz nie ma żadnej uznaniowości, czeków, konferencji, listów intencyjnych, dzwonienia do kogoś i proszenia się” – powiedział Michał Sztybel, wojewoda kujawsko-pomorski.

Pieniądze mogą zostać przeznaczone między innymi na inwestycje, drogi, remonty, szkoły oraz wkład własny do projektów unijnych. Ostateczny wybór wydatków należy do władz samorządowych i radnych, którzy uchwalają budżet. Sama większa pula nie oznacza więc automatycznie realizacji konkretnej inwestycji – daje jednak jednostkom więcej możliwości przy ustalaniu priorytetów.

Kujawsko-Pomorskie jest czwartym regionem w Polsce pod względem wzrostu dochodów samorządów w latach 2025–2026.

Samorządy współdecydują o kierunkach wsparcia

Reforma zwiększyła także udział samorządów w ustalaniu, na jakie obszary powinno trafiać wsparcie finansowe. Przedstawiciele jednostek samorządu terytorialnego uczestniczą w rozmowach o problemach, kryteriach przyznawania środków oraz ich wysokości.

Ważną rolę odgrywa Strona Samorządowa Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. W jej pracach uczestniczą przedstawiciele ministerstw oraz organizacji samorządowych, między innymi Związku Miast Polskich, Unii Metropolii Polskich i Związku Gmin Wiejskich.

„Dopóki nie ma uzgodnienia pomiędzy nimi, żaden projekt nie wychodzi z Rządu na poziom sejmowy” – powiedział Michał Sztybel.

Taki model ma lepiej dopasowywać podział funduszy do rzeczywistych potrzeb poszczególnych jednostek. Dla miast i gmin oznacza to również większą odpowiedzialność za politykę finansową oraz konieczność dokładniejszego planowania wydatków.

Budżety na 2027 rok już można planować

Samorządy otrzymały także założenia dotyczące finansowania na 2027 rok. Zastosowany algorytm przewiduje średni wzrost środków o około 7 proc. w porównaniu z 2026 rokiem. Żadna jednostka nie ma otrzymać mniej niż 3 proc. więcej.

Dzięki tym informacjom miasta, gminy, powiaty i województwa mogą wcześniej przygotować projekty swoich budżetów. Łatwiej będzie też ocenić, czy w kolejnym roku wystarczy pieniędzy na remonty, inwestycje albo zabezpieczenie wkładu własnego do programów zewnętrznych.

„Każdy samorząd będzie miał więcej pieniędzy w przyszłym roku” – zapowiedział Michał Sztybel.

Według wojewody w ostatnich dwóch latach najbardziej zyskały najbiedniejsze samorządy. Założenie reformy jest takie, aby większe środki trafiały tam, gdzie potrzeby finansowe są największe, a nie do jednostek wybieranych uznaniowo.

na podstawie: Urząd Wojewódzki.