Młodzi artyści wybiorą własną opowieść o Bydgoskim Marcu’81 – konkurs IPN dla szkół

W Bydgoszczy młodzież dostaje szansę zmierzyć się z historią obrazem i plakatem. Organizatorzy chcą, by prace nie były jedynie ilustracją faktów, lecz osobistą interpretacją wydarzeń, które wstrząsnęły miastem. Szkoły mogą zgłaszać zespoły pod opieką dorosłych – to zaproszenie do rozmowy o pamięci i obywatelskiej wyobraźni.

• Instytut Pamięci Narodowej zaprasza do interpretacji Bydgoskiego Marca’81
• Tamten Marzec – jak to się zaczęło i co się zmieniło

Instytut Pamięci Narodowej zaprasza do interpretacji Bydgoskiego Marca’81

Do konkursu, którego organizatorem jest Bydgoski oddział Instytutu Pamięci Narodowej, mogą przystąpić grupy uczniów pod opieką osoby dorosłej. Organizatorzy proszą o pracę twórczą i zaangażowanie zespołowe, a przy zgłoszeniu liczy się pomysł i merytoryczna opieka dorosłych.

“Uczcijmy wydarzenia, które tworzyły historię. Jak wziąć udział w konkursie? Zbierz grupę koleżanek i kolegów z klasy pod opieką merytoryczną osoby dorosłej: wychowawcy, nauczyciela przedmiotu, rodzica”
— strona bydgoskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej

Najważniejsze informacje organizacyjne:

• uczestnicy: uczniowie klas VI–VIII szkół podstawowych oraz uczniowie szkół ponadpodstawowych z woj. kujawsko-pomorskiego;
• termin nadsyłania zgłoszeń i prac: 9 marca 2026;
• uroczysta gala i wręczenie nagród: 19 marca 2026 r. podczas obchodów wojewódzkich w Bydgoszczy;
• nagrody: 500 zł, 300 zł, 200 zł dla miejsc I–III oraz wyróżnienia komisji;
• patronat honorowy objął Wojewoda Kujawsko-Pomorski Michał Sztybel.

Zasady udziału przewidują pracę zespołową pod opieką dorosłego – to dobra forma, by szkoły włączyły się w szkolne lekcje historii i plastyki oraz przygotowały ekspozycję prac podczas marcowych obchodów.

Tamten Marzec – jak to się zaczęło i co się zmieniło

Wiosną 1981 r. napięcie między władzą a ruchami związkowymi narastało po odmowie rejestracji rolniczej Solidarności. Wydarzenia, które przeszły do historii jako Bydgoski Marzec, przybrały konkretny kształt w połowie marca. 16 marca rolnicy rozpoczęli działania wobec siedziby WZKiOR, a następnie zajęli gmach WK ZSL przy ul. Dworcowej 87. Powołany 16 marca Wojewódzki Komitet Strajkowy w ciągu jednego dnia przekształcił się w Ogólnopolski Komitet Strajkowy NSZZ RI Solidarność.

Kulminacja nastąpiła 19 marca podczas sesji Wojewódzkiej Rady Narodowej, gdy delegacja Solidarności z przewodniczącym Janem Rulewskim wzięła udział w obradach. Obrady zostały przerwane, a wieczorem siły porządkowe użyły przemocy wobec uczestników protestu – brutalnie pobito m.in. Jana Rulewskiego, Mariusza Łabentowicza i Michała Bartoszczę. Protesty rozlały się po kraju i doprowadziły do rozmów, w których uczestniczył m.in. Lech Wałęsa. Po trudnych negocjacjach 30 marca 1981 r. osiągnięto porozumienie, a władze przyznały, że zamknięcie sesji WRN nastąpiło bez zachowania obowiązujących reguł prawnych.

Rada Miasta podjęła uchwałę, ogłaszając rok 2026 Rokiem Bydgoskiego Marca’81, co wpisuje konkurs IPN w szerszy program upamiętnień i edukacji.

W kolejnych akapitach warto spojrzeć na te wydarzenia oczami młodych twórców – konkurs daje przestrzeń do refleksji, reinterpretacji symboli i zadania pytań o to, jak pamięć przekłada się na obraz. Dla nauczycieli i opiekunów to możliwość łączenia historii z praktyczną lekcją plastyki, a dla samych uczniów – szansa, by przez sztukę opowiedzieć o wartościach i dylematach tamtego czasu.

na podstawie: UM Bydgoszcz.