Stefan Pastuszewski przeszedł od podziemia do samorządu i literatury

W jednej biografii spotkały się redakcje, podziemne wydawnictwa, samorząd i działalność kulturalna. Stefan Pastuszewski, bydgoszczanin urodzony w 1949 roku, przez lata przechodził między tymi światami bez wyraźnych przerw. Był dziennikarzem, opozycjonistą, radnym, nauczycielem akademickim i animatorem kultury. Dla Bydgoszczy zostawił po sobie nie tylko funkcje, ale też ślad w niezależnym obiegu słowa i pomocy społecznej.

• Dziennikarz z Bydgoszczy, który trafił do podziemia
• Po 1989 roku wszedł do samorządu i Sejmu
• Kultura, „Akant” i pomoc dla uchodźców z Ukrainy

Dziennikarz z Bydgoszczy, który trafił do podziemia

Pastuszewski ukończył Wyższą Szkołę Inżynierską w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu i Uniwersytet Gdański. W 2013 roku obronił doktorat z historii na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, domykając tym samym długą drogę między techniką, humanistyką i publicystyką. Zawodowo zaczynał w „Ilustrowanym Kurierze Polskim”, gdzie pracował w latach 1972–1977, a później należał do Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.

W latach 1974–1980 był związany ze Stronnictwem Demokratycznym, ale w 1980 roku wszedł do NSZZ „Solidarność” i został rzecznikiem związku w Bydgoszczy. Po wprowadzeniu stanu wojennego trafił do Ośrodka Odosobnienia w Potulicach, gdzie pozostawał od 14 grudnia 1981 roku do 23 marca 1982 roku. Po wyjściu nie wycofał się z działalności – redagował, wydawał i kolportował podziemne publikacje, w tym „Bydgoski Podziemny Serwis Informacyjny Solidarności” oraz „Almanach Bydgoski”. Za tę aktywność był wielokrotnie zatrzymywany i inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa.

W kolejnych latach działał także przy pomocy dla osób represjonowanych i ich rodzin. Od 1982 roku współpracował z Prymasowskim Komitetem Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom przy bazylice św. Wincentego à Paulo w Bydgoszczy, a od 1983 roku angażował się w Duszpasterstwo Ludzi Pracy przy parafii Świętych Polskich Braci Męczenników. W latach 1983–1992 wykładał na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 1988 roku stanął też na czele kilku redakcji – kierował wznowionymi „Wolnymi Związkami” i „Wiadomościami Wolnych Związków”, a także współtworzył „Ład Boży”. Od września 1988 roku należał do Rady Organizacyjnej Regionu Bydgoskiego NSZZ „Solidarność” związanej z Janem Rulewskim.

Po 1989 roku wszedł do samorządu i Sejmu

Po przemianach ustrojowych Pastuszewski nie odsunął się od spraw publicznych. Współorganizował pomoc charytatywną dla Polaków na Wschodzie, a w 1990 roku pracował jednocześnie jako bibliotekarz w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Bydgoszczy oraz jako nauczyciel w Zespole Szkół Gastronomicznych. Rok później wszedł do Sejmu RP I kadencji z listy Chrześcijańskiej Demokracji, a wcześniej, w latach 1990–1994, pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Sejmiku Samorządowego Województwa Bydgoskiego.

W latach 1994–1998 był zastępcą prezydenta Bydgoszczy. Przez wiele lat pozostawał też radnym miasta – najpierw w okresie 1990–2002, a potem ponownie w latach 2005–2018. To właśnie ten fragment jego drogi pokazuje, jak mocno łączył działalność opozycyjną z późniejszą pracą instytucjonalną i samorządową.

Kultura, „Akant” i pomoc dla uchodźców z Ukrainy

Od 1998 roku współtworzy miesięcznik literacki „Akant”, gdzie pełni funkcję sekretarza redakcji. Od sierpnia 2007 roku kieruje Biurem Towarzystwa Inicjatyw Kulturalnych. Jest autorem tomów poetyckich, artykułów, publikacji książkowych i prelekcji, a także inicjatorem lub współzałożycielem Stowarzyszenia Bydgoskiego 18. Południka, Bractwa Inflanckiego i Archikonfraterni Literackiej w Bydgoszczy.

Po rosyjskiej agresji na Ukrainę w 2022 roku zorganizował w Bydgoszczy inicjatywę pomocową dla uchodźców. Wsparcie obejmowało działania wokół Świetlicy Ukraińskiej, która łączyła pomoc psychologiczną z edukacją, kulturą i spotkaniami międzypokoleniowymi. Organizowano też otwarte spotkania z udziałem polskiej młodzieży, pikniki, spływy kajakowe, obozy i półkolonie, budując relacje między Polakami i Ukraińcami.

Za działalność publiczną, opozycyjną i społeczną został odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Wolności i Solidarności oraz Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi.

na podstawie: UM Bydgoszcz.