Bydgoszcz spojrzy poza centrum. Festiwal pokaże, kto zostaje na skraju

Miasto to nie tylko jego reprezentacyjne miejsca, ale też granice, peryferie i przestrzenie, w których nie każdy czuje się u siebie. Ten temat stanie się osią Bydgoskich Dni Projektowych. W programie spotkają się rozmowy o projektowaniu, warsztaty i spacery, a także wydarzenia poświęcone relacjom, migracji i codziennemu życiu.

Bydgoszcz stanie się tematem rozmowy o centrum i peryferiach

Piąta edycja festiwalu odbędzie się 9–11 października w Młynach Rothera. Zaplanowano ponad 30 wydarzeń. Hasło „Na skraju" kieruje uwagę poza centrum: ku granicom miasta i miejscom pomijanym w głównym nurcie, ale także ku pytaniu, kogo uwzględnia się przy projektowaniu wspólnej przestrzeni.

Początek festiwalu połączy rozmowę o mieście ze spacerem i koncertem. W piątek, 9 października, uroczyste otwarcie zaplanowano na godz. 16.30, a godzinę później rozpocznie się dyskusja „Bydgoszcz: centrum/peryferia". Bogna Świątkowska, prof. Dariusz Markowski, dr Artur Jerzy Filip i Błażej Bembnista poruszą temat granic — administracyjnych, przestrzennych i mentalnych — oraz odpowiedzialności za przestrzeń wokół inwestycji.

Później Michał Tabaczyński, tłumacz i pisarz, który w 2026 roku został nominowany do Nagrody Literackiej „Nike", poprowadzi spacer „Miasto pod powierzchnią", inspirowany twórczością Mieczysława Piotrowskiego. Wieczór zakończy koncert Mikromusic Trio Akustycznie, rozpoczynający się o godz. 20.00.

Młyny Rothera wypełnią rozmowy i warsztaty

Sobotni program, 10 października, obejmie historię projektowania, relacje, migrację i dostępność. Alicja Kobza i Bogna Świątkowska przywrócą pamięć o 27 twórczyniach współtworzących wizualny język PRL-u, bohaterkach książki „Graficzki". Rozmowa „Miłość bez adresu" z udziałem Julii Wygnańskiej, ks. Sławomira Bara i Tarasa Gembika dotyczyć będzie życia emocjonalnego osób w kryzysie bezdomności i prawa do intymności. O projektowaniu przestrzeni sprzyjających bliskości porozmawiają Renata Orłowska i Anna Żórawska.

W programie znalazły się również propozycje warsztatowe dla różnych grup wiekowych:

• dzieci z opiekunami — „Między nami nić" oraz „Dla kogo jest miasto?";
• młodzież — „Literacki batyskaf" prowadzony przez Kubę Kaprala;
• dorośli — warsztaty rysunkowe z Magdą Danaj (porysunki), zajęcia z haftu z Gosią Samborską i projektowanie przedmiotów ze studentami Politechniki Bydgoskiej.

W kawiarni Nowe Miejsce odbędzie się spotkanie „Stół jest krajem, w którym nikt nie jest obcy" — połączenie gotowania, wspólnego posiłku i doświadczeń osób z doświadczeniem migracji. Uczestnicy będą mogli też wziąć udział w spacerze zapachowym z Martą Franką Magalską. Sobotę zamknie Craft Party w Velvet artcafe: zbiórkę w punkcie informacyjnym Młynów Rothera wyznaczono na godz. 19.30, a wydarzenie rozpocznie się o godz. 20.00.

Niedziela domknie festiwal filmem i zapachem

W niedzielę, 11 października, Błażej Ciarkowski i Bogna Świątkowska opowiedzą o domach wczasowych i sanatoriach z czasów PRL-u. Grupa Matki Twórczynie zaprosi do rozmowy i wspólnej pracy nad doświadczeniami artystek łączących twórczość z opieką nad dziećmi. O bezpieczeństwie ekonomicznym, emocjonalnym i społecznym w pracy projektowej będą rozmawiać Mira Mańka, Agnieszka Strzeżek i Mila Burchart.

Niedzielne propozycje obejmą także warsztaty kolażu, spacer miejski z Mikołajem Buzałą i Tarasem Gembikiem oraz warsztaty perfumeryjne Aleksandry Butrymowicz i Marty Franki Magalskiej, podczas których uczestnicy stworzą własne kompozycje zapachowe. O godz. 18.00 zaplanowano pokaz filmu „Wszystkie nasze strachy" w reżyserii Łukasza Rondudy i Łukasza Gutta.

Patronaty, partnerzy i patroni medialni

Festiwal organizują Młyny Rothera i Miasto Bydgoszcz.

Patronaty honorowe objęli: Wojewoda Kujawsko-Pomorski Michał Sztybel, Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego Piotr Całbecki, Prezydent Bydgoszczy Rafał Bruski.

Partnerzy: Politechnika Bydgoska – Wydział Sztuk Projektowych, Urban Lab Bydgoszcz, Centrum Seniorów „Dworcowa 3", Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Współczesna, Velvet artcafe, Toniebajka, Banda!, Bydgoska Strefa Gier Bez Prądu.

Patroni medialni: Architektura & Biznes, Pismo. Magazyn opinii, Stowarzyszenie Twórców Grafiki Użytkowej, Grafmag, Notes Na 6 Tygodni, TVP3 Bydgoszcz, TVP info, Polskie Radio PiK, Express Bydgoski, naszemiasto.pl, BIK.

Więcej informacji i pełny program: bydgoskiedniprojektowe.pl. Różnorodność wydarzeń sprawia, że można wybrać między debatą, aktywnością twórczą i spacerem — a temat przewodni łączy te propozycje pytaniem o to, czyje potrzeby uwzględnia się w projektowaniu miasta.

na podstawie: mlynyrothera.pl.