Piętnaście lat historii pod ziemią. Exploseum pokazuje dawną fabrykę

Wśród leśnych terenów na skraju Puszczy Bydgoskiej zachowały się budynki, tunele i hale dawnej fabryki materiałów wybuchowych. W Exploseum historia DAG Fabrik Bromberg nie kończy się na gablotach – prowadzi przez autentyczny ciąg technologiczny, podziemne przejścia i miejsca pracy robotników przymusowych. Z okazji 15-lecia działalności obiekt nadal pozwala zobaczyć, jak wyglądało zaplecze jednej z największych fabryk zbrojeniowych III Rzeszy. Na zwiedzających czekają trzy trasy o różnym poziomie trudności.

• Autentyczne hale i tunele dawnej fabryki nitrogliceryny
• Trzy trasy i trzy różne sposoby poznawania Exploseum
• Muzeum dokumentuje także technikę z Bydgoszczy i regionu

Autentyczne hale i tunele dawnej fabryki nitrogliceryny

Exploseum powstało w zachowanych obiektach przemysłowych, które wcześniej należały do DAG Fabrik Bromberg. Zakład produkował materiały wybuchowe, a w jednym z ciągów technologicznych wytwarzano nitroglicerynę. Dziś zwiedzanie obejmuje blisko 2 kilometry wielopoziomowych korytarzy, tuneli, hal produkcyjnych oraz części podziemnych i nadziemnych.

Wystawa wykorzystuje autentyczne wnętrza, materiały ikonograficzne, multimedia i instalacje interaktywne. Dzięki nim można poznać historię koncernu DAG, sylwetkę Alfreda Nobla, technologię produkcji materiałów wybuchowych oraz warunki, w jakich pracowali ludzie zatrudnieni w fabryce. Ważną częścią opowieści są losy tysięcy robotników przymusowych wykonujących pracę w skrajnie trudnych warunkach.

Podstawowa trasa prowadzi przez siedem budynków dawnej linii produkcyjnej. Zwiedzający mogą przejść ją samodzielnie, korzystając z karty magnetycznej, albo wybrać oprowadzanie przewodnika po wcześniejszej rezerwacji. To wariant dostępny bez ograniczeń wiekowych, a przejście całej trasy zajmuje około półtorej do dwóch godzin.

Trzy trasy i trzy różne sposoby poznawania Exploseum

Zakres zwiedzania można dopasować do wieku, kondycji i gotowości na trudniejsze warunki terenowe:

• Trasa standardowa – dostępna dla wszystkich, indywidualnie albo z przewodnikiem. Obejmuje siedem budynków dawnej linii produkcyjnej i trwa około 1,5–2 godzin. Nie wymaga specjalnego przygotowania.
• Trasa alternatywna – przeznaczona dla osób od 10. roku życia. Prowadzi przez leśny teren i niemal nietknięte od czasów II wojny światowej zabudowania z pozostałościami instalacji przemysłowych. Można ją odbyć wyłącznie z przewodnikiem po rezerwacji. Zwiedzanie trwa około godziny, a organizatorzy zalecają sportowe obuwie.
• Trasa ekstremalna – dla osób od 18. roku życia, a od 16 lat pod opieką opiekuna prawnego. Grupy liczą maksymalnie 5–6 osób, a uczestnicy otrzymują kask i latarkę. Około 2–2,5-godzinna trasa prowadzi przez słabo oświetlone lub całkowicie ciemne obszary. Wymagane są długie spodnie, bluza i buty usztywniające kostkę.

Taki podział ułatwia wybór odpowiedniej opcji jeszcze przed przyjazdem. Na standardową trasę wystarczą pełne buty i cieplejsza odzież, natomiast warianty terenowe i ekstremalne wymagają przygotowania adekwatnego do podłoża oraz poziomu trudności.

Muzeum dokumentuje także technikę z Bydgoszczy i regionu

Exploseum jest miejscem pracy Działu Historii Techniki Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. Zespół opracował scenariusz wystawy stałej i zajmuje się dokumentowaniem przemysłowego dziedzictwa regionu kujawsko-pomorskiego.

Poza pamiątkami związanymi z DAG Fabrik Bromberg dział gromadzi przedmioty pokazujące rozwój techniki użytkowej w Bydgoszczy i okolicach w XX wieku. W zbiorach znajdują się między innymi:

• rowery i motorowery marki Romet,
• maszyny do pisania,
• aparaty fotograficzne,
• projektory filmowe,
• telefony,
• urządzenia RTV.

Eksponaty są prezentowane rotacyjnie na wystawach czasowych, więc zakres prezentowanej kolekcji może się zmieniać.

Obiekt działa sezonowo – od marca do końca października. W poniedziałki oraz w niektóre dni świąteczne pozostaje zamknięty. Zwiedzanie z przewodnikiem wymaga wcześniejszej rezerwacji telefonicznej lub mailowej. Do muzeum nie można wchodzić ze zwierzętami, a w tunelach przez cały rok jest chłodno i może być ślisko.

Ostatnie wejście na trasę jest możliwe 1,5 godziny przed zamknięciem muzeum, a na wystawę stałą – godzinę przed zamknięciem. Ponieważ pełne przejście ekspozycji zajmuje około dwóch godzin, późniejsze wejście może oznaczać zwiedzenie tylko jej części. Po upływie tych terminów bilety nie są sprzedawane.

na podstawie: Urząd Miasta Bydgoszczy.