Upał nie kończy się na ulicy. Urząd przypomina proste zasady

W Bydgoszczy gorące powietrze potrafi wdzierać się do mieszkań szybciej, niż wielu się spodziewa. Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki przypomina, że podczas fali upałów o bezpieczeństwie decydują drobiazgi – zasłonięte okna, woda pod ręką i rozsądne tempo dnia. To nie jest tylko kwestia komfortu. Przy wysokiej temperaturze organizm zaczyna słabnąć wcześniej, niż pojawia się pierwsze poważne ostrzeżenie.

• W mieszkaniach i samochodach chłód trzeba planować z wyprzedzeniem
• Woda, jedzenie i filtr SPF decydują o tym, jak organizm zniesie skwar
• Dzieci, seniorzy i zwierzęta nie mogą zostać bez nadzoru

W mieszkaniach i samochodach chłód trzeba planować z wyprzedzeniem

Gdy słońce zaczyna mocno grzać, najprostsza rada bywa jednocześnie najskuteczniejsza: w ciągu dnia lepiej domknąć okna i zasunąć żaluzje, zwłaszcza od strony, którą najmocniej operuje światło. Noc i wczesny ranek są na wietrzenie znacznie bezpieczniejszym momentem. Wtedy powietrze jest chłodniejsze, a mieszkanie nie kumuluje tak szybko ciepła.

Warto też przestawić codzienny rytm. Lekkie ubranie z naturalnych tkanin, jasne kolory i unikanie nagłych przeskoków z klimatyzowanego wnętrza na rozgrzany chodnik naprawdę robią różnicę. Najbardziej narażeni są seniorzy i małe dzieci, ale upał potrafi osłabić także osoby zdrowe, jeśli długo przebywają w ostrym słońcu.

Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki przypomina również, że forsowny ruch lepiej przenieść poza najgorętszą porę dnia. Bieganie, dłuższa praca fizyczna czy kilkugodzinne stanie w pełnym słońcu mogą skończyć się odwodnieniem, skurczami mięśni, a nawet udarem cieplnym. W czasie podróży samochodem przydają się częstsze postoje w cieniu. Koncentracja spada szybciej, niż kierowcy zwykle zakładają.

• okna i żaluzje zamknięte w dzień
• wietrzenie nad ranem i nocą
• lekkie, przewiewne ubranie
• unikanie wyjścia z klimatyzacji prosto na skwar
• przerwy w podróży i odpoczynek w cieniu

Upał nie wybiera miejsca. Uderza w mieszkanie, auto i ulicę z taką samą siłą, jeśli człowiek lekceważy pierwsze sygnały przeciążenia organizmu.

Woda, jedzenie i filtr SPF decydują o tym, jak organizm zniesie skwar

Podczas gorących dni najważniejsza pozostaje regularna utrata i uzupełnianie płynów. Trzeba pić dużo wody, najlepiej niegazowanej, a nie dopiero wtedy, gdy pojawi się pragnienie. W upale organizm szybko się odwadnia, dlatego dobrze sprawdzają się lekkie posiłki oparte na warzywach i owocach. Tłuste, smażone i bardzo kaloryczne dania dodatkowo obciążają ciało, które i tak pracuje wtedy na wyższych obrotach.

Urząd zwraca też uwagę na ryzyko związane z żywnością. Wysoka temperatura sprzyja rozwojowi bakterii salmonelli, dlatego trzeba unikać potraw z surowymi jajkami i częściej myć ręce. Alkohol tylko pogarsza sytuację, bo przyspiesza odwodnienie.

Ważna jest także ostrożność nad wodą. Po opalaniu nie powinno się wskakiwać do niej gwałtownie. Lepiej najpierw ochłodzić ciało, zwłaszcza twarz i klatkę piersiową, a dopiero potem wchodzić do wody powoli. To prosta zasada, ale przy nagłej zmianie temperatury ma znaczenie większe, niż mogłoby się wydawać.

Swoje robi również ochrona skóry. Kremy z filtrem SPF ograniczają ryzyko poparzeń, ale nie dają pełnej tarczy przed słońcem. Trzeba je nakładać przed wyjściem i ponawiać po spoceniu się, pływaniu albo wytarciu ręcznikiem. Na ciało dorosłej osoby potrzeba około 6 łyżeczek kosmetyku.

• SPF 2–6 – słaby
• SPF 9–12 – średni
• SPF 15–25 – wysoki
• SPF 30–50 – bardzo wysoki
• SPF powyżej 50 – ultra wysoki

Warto pamiętać jeszcze o jednym szczególe: największe promieniowanie UV przypada zwykle między 12.00 a 13.00, a najwyższa temperatura często pojawia się dopiero między 15.00 a 18.00. To właśnie wtedy ciało najczęściej odczuwa największe przeciążenie.

Dzieci, seniorzy i zwierzęta nie mogą zostać bez nadzoru

Najostrzejsze ostrzeżenie dotyczy samochodów. Dzieci i zwierząt nie wolno zostawiać w zaparkowanym pojeździe ani na chwilę. W rozgrzanym aucie temperatura może wzrosnąć nawet do 50–60 st. C. To nie jest ryzyko teoretyczne, lecz sytuacja, która w kilka minut może zagrozić życiu.

Dzieci podczas upałów powinny przebywać na zewnątrz tylko wtedy, gdy naprawdę trzeba. Jeśli wyjście jest konieczne, przydaje się jasna, przewiewna odzież i czapka, najlepiej z daszkiem. Nawet przy wózku stojącym w cieniu warto korzystać z parasolki ochronnej. Do picia lepiej podawać napoje letnie, nie lodowate. Sprawdzą się woda, soki oraz delikatne herbatki ziołowe albo owocowe. Kąpiel także powinna być letnia, nie zimna.

Seniorzy są w tym czasie szczególnie narażeni. Jeśli nie muszą, nie powinni wychodzić z domu. Gdy wyjście jest nieuniknione, nakrycie głowy staje się koniecznością. Urząd przypomina również o lekach: w czasie odwodnienia ich stężenie w organizmie może wzrosnąć do niebezpiecznego poziomu. Dlatego osoby starsze powinny uważnie obserwować samopoczucie i trzymać się zaleceń lekarzy.

Wojewódzkie rekomendacje nie kończą się na domowych zasadach. Zawierają też wskazówki dla samorządów, szkół, organizatorów wydarzeń i pracodawców. Chodzi o to, by upał nie zaskakiwał ludzi w miejscach, gdzie trudniej o cień, wodę i pomoc medyczną.

• uroczystości z udziałem dzieci i młodzieży rano, możliwie krótko i w zacienionych miejscach
• stały dostęp do wody pitnej oraz zabezpieczenie medyczne podczas wydarzeń
• większa uwaga wobec osób starszych, samotnych, przewlekle chorych, z niepełnosprawnościami i w kryzysie bezdomności
• organizowanie miejsc chłodu, punktów poboru wody oraz kurtyn wodnych lub dysz mgłowych
• kontrola sieci energetycznych, klimatyzacji i jakości wody
• ostrożność przy imprezach masowych, z możliwością ich skrócenia lub przełożenia
• ograniczanie otwartego ognia i większy nadzór nad terenami leśnymi
• dostosowanie pracy w wysokiej temperaturze, z przerwami, rotacją i napojami dla pracowników

To zestaw zaleceń, który wykracza poza samą pogodę. Chodzi o zdrowie, transport, organizację wydarzeń, ochronę zwierząt i bezpieczeństwo pożarowe. W czasie fali upałów miasto potrzebuje nie tylko cienia, ale też sprawnej informacji, wody i rozsądku po stronie instytucji oraz mieszkańców.

na podstawie: Urząd Wojewódzki w Bydgoszczy.