Kąpielisko w Parku Centralnym. Spór o drzewa i ptaki nie słabnie

W Parku Centralnym w Bydgoszczy zderzyły się dwa porządki – letnia rekreacja i ostrożność wobec przyrody. Miasto przekonuje, że nie zamierza wybierać między jednym a drugim, tylko szuka rozwiązania, które da się obronić także po latach. W tle są pozwolenia, nadzór przyrodniczy i pytanie, czy nowe kąpielisko da się wprowadzić bez rozrywania zielonej tkanki parku. Im bliżej realizacji, tym wyraźniej widać, że to nie będzie zwykła budowa, lecz test na umiejętność łączenia interesów ludzi, drzew i ptaków.

• Nad inwestycją ma czuwać przyrodnik, zanim ruszy pierwszy sprzęt
• W planie nie ma betonowania całego parku
• W tle są konsultacje, głosy sprzeciwu i pieniądze, których miasto nie chce stracić

Nad inwestycją ma czuwać przyrodnik, zanim ruszy pierwszy sprzęt

Miasto przypomina, że budowa pierwszego otwartego, ogólnodostępnego kąpieliska w Bydgoszczy jest już w toku organizacyjnym, a inwestycja dostała wsparcie rządowe jeszcze w 2023 roku. W ubiegłym roku podpisano też umowę z wykonawcą w formule „zaprojektuj i wykonaj”. Teraz, gdy realny start przesuwa się na ten rok, pojawia się dodatkowy obowiązek: aktualna inwentaryzacja przyrodnicza.

To ważne z punktu widzenia mieszkańców, bo nie chodzi już tylko o projekt na papierze. Zgodnie z decyzją Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska prace mogą ruszyć wyłącznie pod nadzorem przyrodniczym, w tym ornitologicznym. Jeśli specjaliści stwierdzą obecność chronionych ptaków lub innych zwierząt, zwłaszcza w okresie lęgowym, roboty trzeba będzie wstrzymać albo w ogóle nie rozpocząć. Miasto podkreśla, że właśnie po to wprowadzono ten mechanizm, by inwestycja nie weszła z butami w sezon rozrodu.

W planie nie ma betonowania całego parku

W oficjalnym stanowisku najmocniej wybrzmiewa argument skali. Park Centralny to ponad 66 tysięcy metrów kwadratowych, a niecka kąpieliska ma zająć około 4 tysięcy metrów kwadratowych. To w przybliżeniu 6 procent całego terenu. Do tego miasto utrzymuje, że powierzchnia biologicznie czynna ma sięgać 80 procent. W takim układzie nie ma mowy o całkowitym przekształceniu parku, ale też nie da się udawać, że zmiana będzie symboliczna.

Najważniejsze liczby układają się w dość czytelny obraz:

– niecka kąpieliska ma mieć około 4 tysiące metrów kwadratowych,
– zabudowa socjalno gastronomiczna ma objąć 245 metrów kwadratowych,
– kompensacja przyrodnicza obejmuje 100 drzew,
– trwałość tej kompensacji ma zostać utrzymana przez co najmniej 15 lat,
– parkingów dla inwestycji nie przewidziano, bo miasto chce korzystać z istniejących miejsc przy halach sportowych i lodowisku.

W projekcie zapisano też rozwiązania, które mają łagodzić skutki robót. Większość ścieżek ma dostać przepuszczalne nawierzchnie mineralno żywiczne, przyjazne dla systemów korzeniowych. Fragment trasy pieszo rowerowej ma przebiegać nad łęgiem na lekkiej konstrukcji ażurowej z desek. Solidna podbudowa zostanie zarezerwowana tylko dla okólnej drogi pieszo rowerowej i strefy gastronomicznej. Miasto dodaje, że nie chce w ten sposób przykrywać zieleni twardą płytą, lecz zachować możliwie dużo naturalnego gruntu.

W tym samym pakiecie są też działania dla fauny. W planie znalazły się skrzynki dla ptaków, wiewiórek i nietoperzy, a także strefa niekąpielowa z roślinnością wodną, która ma stać się spokojnym miejscem dla ptactwa. Przewidziano również trawiaste plaże i odtworzenie zbiorowisk szuwarowych. Z perspektywy parku to właśnie takie elementy decydują, czy inwestycja zostawi po sobie tylko ślad budowlany, czy też próbę zachowania równowagi.

W tle są konsultacje, głosy sprzeciwu i pieniądze, których miasto nie chce stracić

Bydgoski magistrat nie ukrywa, że wokół kąpieliska narosły obawy. Jedni patrzą na wycinki drzew, inni na możliwy wpływ na siedliska przyrodnicze. Miasto odpowiada, że te głosy zostały zauważone i że już na etapie dokumentacji liczba drzew do usunięcia spadła z ponad 100 do niespełna 46. Zaznacza też, że jest gotowe szukać dalej kolejnych ograniczeń, jeśli wykonawca pokaże rozwiązania, które jeszcze bardziej zmniejszą presję na środowisko.

W tym miejscu padają również dane o poparciu społecznym. W konsultacjach miało wziąć udział 3500 osób, a w Bydgoskim Budżecie Obywatelskim projekt zebrał ponad 6000 głosów. Do tego dochodzi argument praktyczny: mieszkańcy od lat domagają się ogólnodostępnego miejsca do kąpieli, a dziś często wybierają kąpieliska poza Bydgoszczą. Lokalizacja w Parku Centralnym ma być, zdaniem miasta, najwygodniejsza komunikacyjnie i funkcjonalnie, zwłaszcza że chodzi o obiekt bezpłatny i dostępny dla wszystkich.

Jest też twardy wymiar finansowy. Miasto twierdzi, że nie ma podstaw prawnych do zerwania umowy z wykonawcą, bo nie zaszły okoliczności, których nie dało się przewidzieć przy jej podpisywaniu. Zerwanie kontraktu oznaczałoby wielomilionową stratę oraz utratę 8 milionów złotych rządowego wsparcia. Dlatego zamiast odwracać projekt, samorząd deklaruje otwartość na współpracę z organizacjami przyrodniczymi i niezależnymi ekspertami.

W efekcie spór o Park Centralny nie dotyczy już wyłącznie tego, czy powstanie kąpielisko. Chodzi raczej o to, jak daleko można przesunąć granicę między miejską rekreacją a ochroną zieleni, żeby jedno nie zjadło drugiego. Miasto stawia na kompromis. Czas pokaże, czy uda się go utrzymać nie tylko w dokumentach, ale też w terenie.

na podstawie: Urząd Miasta Bydgoszczy.