Bydgoszcz pamięta Marzec ’81 – uroczystości przy Urzędzie Wojewódzkim i wystawy pamięci

Pod pomnikiem przed Urzędem Wojewódzkim złożono kwiaty, w sali sejmiku wręczono odznaczenia, a miasto przypomina tamte dni tramwajem i wystawą. W Bydgoszczy zapadła cisza refleksji i dźwięk szkolnego chóru – obrazów jest wiele, pamięć jedna. Relacja z obchodów i przypomnienie wydarzeń, które 45 lat temu odmieniły bieg lokalnej historii.

• Przed Urzędem Wojewódzkim pamięć, medale i szkolny koncert
• Bydgoski Marzec – jak przebiegały tamte dni i jakie miały konsekwencje

Przed Urzędem Wojewódzkim pamięć, medale i szkolny koncert

Uroczyste obchody odbyły się pod pomnikiem przy Kujawsko-Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim, a następnie w gmachu Urzędu – tam też zorganizowano sesję Sejmiku Województwa. W ceremonii uczestniczyli m.in. Prezydent Bydgoszczy Rafał Bruski i Wojewoda Kujawsko-Pomorski Michał Sztybel.

“45 lat temu oczy niemal całego świata zwrócone były na nasze miasto” – powiedział Rafał Bruski, przypominając o znaczeniu wydarzeń dla tożsamości Bydgoszczy.

W trakcie sesji uhonorowano działaczy związanych z ruchem solidarnościowym. Odznaczenia przyznane zostały między innymi:

• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – Tadeusz Antkowiak,
• Złoty Krzyż Zasługi – Jan Kryger,
• Brązowe Krzyże Zasługi – Maciej Mojzesowicz, Stanisław Ormiński.

Przed oficjalnymi częściami uczestnicy wysłuchali koncertu “Niech zabrzmi wolność” w wykonaniu uczniów i nauczycieli ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Żninie oraz chóru szkolnego Moniuszko. Miasto dodatkowo upamiętniło rocznicę kilkoma inicjatywami wizualnymi – na budynku Urzędu pojawił się duży baner, a po Bydgoszczy kursuje specjalny tramwaj przypominający o wydarzeniach z 1981 roku. Na Moście Staromiejskim udostępniono wystawę dokumentującą tamte dni.

“O tamtych wydarzeniach musimy pamiętać” – zaznaczył Michał Sztybel, podkreślając przemianę roli urzędów w stosunku do obywateli.

Bydgoski Marzec – jak przebiegały tamte dni i jakie miały konsekwencje

Korzeń kryzysu leżał w sporze o rejestrację rolniczej Solidarności. Protesty rozpoczął strajk chłopski, który 16 marca zajął gmach WK ZSL przy ul. Dworcowej 87. Powołany tego dnia Wojewódzki Komitet Strajkowy wkrótce przekształcił się w Ogólnopolski Komitet Strajkowy NSZZ RI Solidarność.

W czasie sesji Wojewódzkiej Rady Narodowej doszło do gwałtownego przerwania obrad. Delegacja Solidarności z przewodniczącym Janem Rulewskim pozostała w gmachu – wobec tego interweniowały oddziały milicji. W wyniku pacyfikacji działalność demonstrantów została brutalnie przerwana, a wśród pobitych znaleźli się m.in. Jan Rulewski, Mariusz Łabentowicz i Michał Bartoszcze.

W następstwie działań protesty ogniskowały się w zakładach pracy i szybko objęły większą część kraju. Po negocjacjach, w których uczestniczył m.in. Lech Wałęsa, osiągnięto porozumienie 30 marca 1981 roku, a władze publicznie przyznały, że sposób zamknięcia sesji był niezgodny z obowiązującymi zasadami. Ostateczna rejestracja NSZZ Rolników Indywidualnych nastąpiła 12 maja 1981 roku.

Dziś przypomnienia o tamtych wydarzeniach mają formę zarówno oficjalnych uroczystości, jak i projektów dostępnych w przestrzeni miejskiej. Tramwaj edukacyjny, wystawa na Moście Staromiejskim i widoczny baner przy Urzędzie to proste, ale skuteczne sygnały pamięci – łatwo dostępne dla każdego, kto wchodzi w centrum miasta.

Na zakończenie: symbolika uroczystości i pamiątki rozsiane po Bydgoszczy pozwalają zobaczyć Marzec ’81 nie tylko jako kartę historii, ale też punkt odniesienia dla współczesnych debat o obywatelskości i miejscach pamięci w mieście.

na podstawie: Urząd Miasta.