Ponad 102 mld zł na ochronę ludności. Zmiany obejmą także OSP

Nowe schrony, zapasy wody i żywności, niezależne energetycznie szpitale oraz lepiej przygotowane jednostki OSP – taki kierunek wyznacza rządowy program ochrony ludności. W ciągu pięciu lat na ten cel ma trafić co najmniej 102,3 mld zł. Największa część pieniędzy zostanie przekazana samorządom, więc założenia programu będą miały znaczenie także dla mieszkańców Bydgoszczy i innych gmin regionu.

• Samorządy dostaną pieniądze na schrony i ciągłość dostaw
• Szpitale MSWiA mają działać także podczas blackoutu
• Jednostki OSP otrzymają konkretne profile działania
• Szkolenia mają przygotować rodziny na pierwsze 72 godziny

Samorządy dostaną pieniądze na schrony i ciągłość dostaw

Finansowanie podzielono na poszczególne lata. W 2027 roku zaplanowano co najmniej 19,1 mld zł, rok później 19,7 mld zł. Następne transze wyniosą 20,4 mld zł w 2029 roku, 21,2 mld zł w 2030 roku oraz 21,9 mld zł w 2031 roku.

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej ma objąć siedem głównych obszarów. Pieniądze zostaną przeznaczone między innymi na:

• budowę nowych schronów i przystosowanie istniejących obiektów do ochrony ludności,
• tworzenie miejsc doraźnego schronienia,
• rozwój odpornej infrastruktury medycznej,
• magazyny oraz punkty przetrwania z zapasami wody, żywności, paliw i innych środków,
• sprzęt i pojazdy ratownicze,
• działania edukacyjne, szkolenia i ćwiczenia,
• rozwój Korpusu Obrony Cywilnej.

Założenie jest proste: w razie poważnego kryzysu mieszkańcy mają mieć dostęp nie tylko do alarmów i informacji, lecz także do miejsc schronienia, podstawowych zapasów oraz pomocy ratowniczej. Dla samorządów oznacza to możliwość planowania inwestycji w perspektywie kilku lat, zamiast jednorazowych zakupów reagujących wyłącznie na bieżące zagrożenie.

Szpitale MSWiA mają działać także podczas blackoutu

Nowym elementem programu będzie komponent medyczny Szefa Obrony Cywilnej. Funkcję tę pełni minister spraw wewnętrznych i administracji. System zostanie oparty na szpitalach oraz innych placówkach medycznych podległych MSWiA.

Placówki mają zostać przygotowane do pracy w warunkach konfliktu zbrojnego. Chodzi o utrzymanie ciągłości zabiegów oraz zapewnienie niezależności energetycznej podczas długotrwałych przerw w dostawach prądu. W efekcie szpitale powinny być zdolne do działania również wtedy, gdy awaria obejmie większy obszar i potrwa dłużej niż kilka godzin.

To ważne także z punktu widzenia planowania bezpieczeństwa w regionie. Odporność medyczna nie będzie zależała wyłącznie od liczby karetek czy personelu, ale również od zaplecza technicznego, zasilania i możliwości funkcjonowania placówek w trudnych warunkach.

Jednostki OSP otrzymają konkretne profile działania

Ochotnicze straże pożarne mają zostać włączone do systemu ochrony ludności jako podmioty wykonujące również zadania pomocowe i humanitarne. Docelowo w każdej gminie co najmniej jedna jednostka OSP ma być przygotowana do działania w określonym profilu.

Jednostki będą rozwijane w czterech kierunkach:

• profil ewakuacyjny obejmie pomoc w przemieszczaniu ludzi, zwierząt i mienia, tworzenie punktów załadunku, wsparcie osób najmniej samodzielnych oraz poszukiwanie osób zaginionych i zagrożonych,
• profil logistyczny będzie dotyczył między innymi tymczasowego zakwaterowania, zasilania z agregatów, dystrybucji paliw, przygotowania posiłków oraz dostarczania i uzdatniania wody,
• profil medyczny skoncentruje się na organizacji tymczasowych miejsc pomocy, wsparciu doraźnych szpitali, mobilnej pomocy medycznej i transporcie leków,
• profil humanitarny obejmie obsługę miejsc zbiorowej ochrony i punktów pomocy, ostrzeganie ludności oraz tworzenie punktów ewidencyjno-informacyjnych.

Przygotowania mają przebiegać zgodnie z rekomendacjami Komendanta Głównego PSP. Etap organizacyjny przewidziano na 2026 rok. W kolejnych latach gotowość modułów zadaniowych ma rosnąć – od co najmniej 25 proc. w 2027 roku do pełnej gotowości w 2030 roku.

Na doposażenie i przygotowanie jednostek zaplanowano minimum:

• 310 mln zł w 2027 roku,
• 330 mln zł w 2028 roku,
• 350 mln zł w 2029 roku,
• 370 mln zł w 2030 roku.

Największy udział w tych wydatkach otrzyma profil logistyczny – 48 proc. Profil ewakuacyjny pochłonie 32 proc., medyczny 12 proc., a humanitarny 8 proc. Dla mieszkańców oznacza to, że najbliższa jednostka OSP może w przyszłości pełnić nie tylko funkcję ratowniczą przy pożarach czy wypadkach, ale także pomagać w ewakuacji, dostarczaniu wody i organizacji tymczasowego schronienia.

Szkolenia mają przygotować rodziny na pierwsze 72 godziny

Program przewiduje również finansowanie organizacji pozarządowych oraz działań edukacyjnych. Powszechne Warsztaty Ochrony Ludności mają przekazywać w przystępnej formie wiedzę zawartą w „Poradniku bezpieczeństwa”. Uzupełnieniem będzie Akademia Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, nastawiona na ćwiczenia praktyczne.

Uczestnicy mają poznawać sposoby rozpoznawania zagrożeń i oceniania wiarygodności informacji, a także przygotowania domu, rodziny, szkoły i miejsca pracy. Zakres zajęć obejmie między innymi:

• alarmowanie i ewakuację,
• postępowanie podczas pożaru,
• działanie w czasie przerw w dostawie energii,
• zagrożenia informacyjne,
• udzielanie pierwszej pomocy.

Program ma łączyć cykl tematyczny z ogólnokrajowym dniem treningowym. W działania zostaną zaangażowane podmioty zajmujące się bezpieczeństwem, ratownictwem, edukacją, ochroną zdrowia, cyberbezpieczeństwem i pomocą społeczną.

Jednym z założeń jest przygotowanie ludzi do samodzielnego funkcjonowania przez pierwsze 72 godziny kryzysu. W tym czasie znaczenie mogą mieć nie tylko państwowe służby, lecz także domowe zapasy, znajomość zasad alarmowania i umiejętność udzielenia pomocy osobom z najbliższego otoczenia.

na podstawie: UW w Bydgoszczy.