Parada statków, wojskowy ceremoniał i pamięć o marynarzach Wisły

W Brdyujściu złożono wieńce przy pomniku marynarzy, a później uczestnicy uroczystości popłynęli w stronę centrum. W Bydgoszczy po raz pierwszy odbył się Dzień Marynarza Rzecznego, poświęcony zarówno historii Oddziału Wydzielonego „Wisła”, jak i tradycjom żeglugi śródlądowej. Na Starym Rynku pojawili się żołnierze, przedstawiciele administracji, samorządu oraz środowisk związanych z gospodarką wodną. Obchody zakończyły parada statków i wielobój rzeczny.

W Brdyujściu przypomniano, skąd marynarze wyruszali do walki

Pierwsza część uroczystości odbyła się przy pomniku poświęconym marynarzom Oddziału Wydzielonego „Wisła”. Delegacje złożyły wieńce, oddając hołd obrońcom Polski z kampanii wrześniowej. To miejsce nie zostało wybrane przypadkowo – port w Brdyujściu był przed wybuchem wojny bazą oddziału, a jego jednostki wypływały stąd na działania na Wiśle.

Tegoroczne obchody upamiętniły 87. rocznicę walk formacji utworzonej w ramach Flotylli Rzecznej Marynarki Wojennej RP. W uroczystościach uczestniczył między innymi Piotr Hemmerling, pierwszy wicewojewoda kujawsko-pomorski.

Oddział Wydzielony „Wisła” powstał pod koniec marca 1939 roku z części sił flotylli stacjonującej w Pińsku. Jego zadaniem była obrona Wisły przed spodziewaną agresją niemiecką. Od 6 lipca 1939 roku główna baza wojenna oddziału znajdowała się w Brdyujściu.

W trakcie kampanii wrześniowej formacja podlegała operacyjnie Armii „Pomorze”. 2 września jej jednostki uczestniczyły w obronie mostu fordońskiego przed nalotami Luftwaffe. Dzień później marynarze pomagali w ewakuacji i przeprawie przez Wisłę żołnierzy 2. Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich. W następnych dniach osłaniali kolejne przeprawy i mosty.

Na Starym Rynku spotkały się wojsko i środowiska żeglugowe

Po części przy pomniku uczestnicy przemieścili się drogą wodną na Rybi Rynek, a następnie przeszli na Stary Rynek. Główna ceremonia odbyła się z udziałem wojskowej asysty honorowej Kompanii Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej RP oraz Orkiestry Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej.

W wydarzeniu wzięli udział między innymi:

• Arkadiusz Marchewka, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury,
• parlamentarzyści,
• Piotr Hemmerling, pierwszy wicewojewoda kujawsko-pomorski,
• przedstawiciele samorządu,
• reprezentanci instytucji związanych z gospodarką wodną i żeglugą.

Arkadiusz Marchewka zwrócił uwagę, że żegluga śródlądowa przewozi towary i ludzi, a także łączy poszczególne regiony. Podkreślił również znaczenie Bydgoszczy, przez którą przebiega międzynarodowa droga wodna E70, łącząca zachodnią i wschodnią Europę.

„Żegluga śródlądowa jest bardzo ważną częścią naszej gospodarki”.

Ministerstwo Infrastruktury wskazuje tym samym na współczesny wymiar wydarzenia. Dzień Marynarza Rzecznego nie dotyczy wyłącznie wojennej historii – przypomina także o transporcie wodnym i infrastrukturze, która nadal łączy dorzecza oraz regiony.

Piotr Hemmerling mówił z kolei o ludziach związanych z rzekami województwa kujawsko-pomorskiego. Wymienił marynarzy i pracowników żeglugi, którzy przez dziesięciolecia pływali po Wiśle, Brdzie, Noteci, Drwęcy i Kanale Bydgoskim.

„Oddajemy hołd wszystkim ludziom rzeki”.

W jego wypowiedzi znalazło się także przypomnienie o osobach przewożących towary, prowadzących jednostki, dbających o bezpieczeństwo żeglugi i przekazujących wiedzę kolejnym pokoleniom.

Parada statków połączyła historię z dzisiejszą żeglugą

Po zakończeniu oficjalnej ceremonii na Starym Rynku uczestnicy wrócili na Rybi Rynek. Tam odbyły się parada statków oraz wielobój rzeczny. Program połączył wojskowy charakter uroczystości z aktywnością współczesnych środowisk związanych z rzeką i żeglugą.

Obecność jednostek pływających w centrum przypomniała o znaczeniu Brdy i Wisły dla rozwoju Bydgoszczy. Położenie nad rzekami przez lata wpływało na gospodarkę, transport i znaczenie miasta. Dla mieszkańców oznacza to także, że historia bydgoskiej żeglugi nie ogranicza się do ekspozycji muzealnych i miejsc pamięci – jest obecna w miejskiej przestrzeni oraz podczas wydarzeń organizowanych nad wodą.

Ważnym punktem tej historii pozostaje pomnik Oddziału Wydzielonego „Wisła” w Brdyujściu. Odsłonięto go w 2019 roku, w miejscu, z którego marynarze wyruszali do walk na Wiśle. Obiekt upamiętnia zarówno samą formację, jak i rolę portu w działaniach obronnych z 1939 roku.

Dzień Marynarza Rzecznego połączył pamięć o kampanii wrześniowej, ceremoniał wojskowy oraz tradycje żeglugi śródlądowej. W przypadku Bydgoszczy to także przypomnienie o mniej znanym rozdziale historii miasta związanym z Brdą, Wisłą i portem w Brdyujściu.

na podstawie: Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki.