Kwiaty przy ławeczce i tablicach. Ślady Rejewskiego prowadzą przez Bydgoszcz

Przy ławeczce Mariana Rejewskiego pojawiły się kwiaty, a pamięć o bydgoskim kryptologu wróciła także w kilku innych punktach miasta. Podczas uroczystości wspomniano człowieka, który wraz z Henrykiem Zygalskim i Jerzym Różyckim pracował nad złamaniem szyfru Enigmy. Pamiątkowe tablice, mural i ławeczka pokazują, jak wiele miejsc przypomina o jego dorobku. Jedna z tych lokalizacji nosi dziś również jego imię.

• Kwiaty złożono przy ławeczce i pamiątkowych tablicach
• Miejsca przypominające o bydgoskim kryptologu
• Matematyczne rozwiązanie szyfru Enigmy zmieniło bieg historii

Kwiaty złożono przy ławeczce i pamiątkowych tablicach

W rocznicę urodzin Mariana Rejewskiego kwiaty przy jego ławeczce złożyła zastępczyni prezydenta Anna Z. Mackiewicz. Pomnik autorstwa Michała Kubiaka znajduje się u zbiegu ulic Gdańskiej i Śniadeckich.

Wiązanki pojawiły się także przy tablicy na terenie Muzeum Wojsk Lądowych przy ul. Czerkaskiej, przy tablicy na ul. Wileńskiej 6 oraz na dworcu Bydgoszcz Główna. Kwiaty złożono również na grobie Rejewskiego na warszawskich Powązkach.

Dworcowi nadano imię Mariana Rejewskiego 2 lutego 2022 roku. Dzięki temu jego nazwisko jest obecne nie tylko na pomnikach i tablicach, lecz także w nazwie jednego z najważniejszych punktów komunikacyjnych Bydgoszczy.

Miejsca przypominające o bydgoskim kryptologu

Pamięć o Rejewskim utrwalają różne formy upamiętnienia. Oprócz ławeczki i tablic w mieście znajduje się także mural na szczytowej ścianie kamienicy przy ul. Gdańskiej 10.

Zestawienie tych punktów pozwala prześledzić obecność matematyka w przestrzeni Bydgoszczy – od miejsca poświęconego jego postaci, przez instytucję wojskową, po dworzec i śródmiejską zabudowę. Dla mieszkańców są to konkretne adresy, pod którymi można przypomnieć sobie historię człowieka urodzonego właśnie tutaj.

Marian Rejewski przyszedł na świat w Bydgoszczy w 1905 roku. W 1923 roku ukończył Państwowe Gimnazjum Klasyczne, którego tradycje kontynuuje obecnie I Liceum Ogólnokształcące. Później studiował matematykę na Uniwersytecie Poznańskim.

Matematyczne rozwiązanie szyfru Enigmy zmieniło bieg historii

W styczniu 1929 roku Rejewski rozpoczął kurs kryptologii przeznaczony dla studentów matematyki, którzy znali język niemiecki. W grudniu 1932 roku, pracując w Sztabie Głównym Wojska Polskiego w Warszawie, rozwiązał szyfr niemieckiej maszyny Enigma.

Następnie dołączyli do niego koledzy ze studiów – Henryk Zygalski i Jerzy Różycki. Do wybuchu wojny wspólnie rozwijali metody odczytywania zaszyfrowanej korespondencji. Ich praca umożliwiła później Brytyjczykom czytanie niemieckich wiadomości podczas wojny.

Rejewski i Zygalski spędzili lata wojenne we Francji i Wielkiej Brytanii. Jerzy Różycki zginął w 1942 roku. Po wojnie Rejewski wrócił do Polski i przez dwie dekady pracował w bydgoskich przedsiębiorstwach.

W 1969 roku przeszedł na emeryturę, a dwa lata później przeniósł się do Warszawy. Kilka lat później ujawnił swój udział w rozpracowaniu Enigmy. Zmarł 13 lutego 1980 roku w Warszawie i został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. W 2020 roku otrzymał tytuł Bydgoszczanina Stulecia.

na podstawie: UM Bydgoszcz.