Najczęstsze błędy przy projektowaniu wnętrz mieszkań w starszym budownictwie

Projektowanie wnętrz w starych budynkach (kamienicach, blokach z wielkiej płyty, domach z lat 60.) to fascynujące doświadczenie, a zarazem duże wyzwanie wynikające z ograniczeń przestrzennych i niepewnego stanu technicznego. Na architekta czyha wiele pułapek, które mogą pogrążyć nawet najlepiej dopracowany projekt. Często, podczas remontu okazuje się, że wymaga on natychmiastowej korekty. Na bieżąco trzeba podejmować szybkie decyzje, które pozwolą na wprowadzenie ładu i porządku.

Przy takich wnętrzach zdarzają się ograniczenia z góry ustalone przez konserwatora zabytków, spółdzielnie mieszkaniowe, zarządcę, itp. O tym, jakie błędy popełniane są najczęściej i jak ich uniknąć, z naszymi Czytelnikami podzieliła się architekt wnętrz - Marcelina Rak , z lokalnej pracowni Interatura.

Nowy wystrój przy złym stanie technicznym

W starym budownictwie jest wiele kwestii wymagających poprawy. Częstym problemem jest przestarzała instalacja elektryczna, która nie wytrzymuje obciążenia przy włączeniu wielu urządzeń naraz. Domownicy narzekają na zbyt małą ilość punktów elektrycznych czyli gniazd, włączników, oświetlenia. Powszechnym problemem jest również słaba wentylacja, która przyczynia się do powstawania pleśni, niekorzystnie wpływającej na zdrowie i samopoczucie mieszkańców.

Zanim skupimy się na estetyce i przejdziemy do projektowania wnętrza, należy najpierw zadbać o jego stan techniczna. Chodzi o to, aby istniejących problemów nie maskować nowym wystrojem. Musimy przełamać swój lęk i zdecydować się na zdjęcie szafek kuchennych i odsunięcie kredensu. Inaczej nigdy nie dowiemy się co za nimi się kryje. Brak prawidłowych działań może zaburzyć wydajność czy bezpieczeństwo instalacji. Nie wykonując ich, za jakiś czas powstanie potrzeba przeprowadzenia kolejnego remont, co wiąże się z następnymi, być może większymi wydatkami.

FOT. kafle-ze-starego-pieca kaflowego

Usuwanie oryginalnych elementów

Mieszkania w starszym budownictwie, zwłaszcza w kamienicach, często mają swój indywidualny charakter, którego próżno szukać w lokalach deweloperskich. Nie warto tracić go na rzecz wszystkiego, co nowe, a niekoniecznie jakościowe. Jeżeli stan techniczny oryginalnych elementów na to pozwala, warto je zostawić i w razie konieczności odnowić. Dzięki takiemu podejściu mieszkanie zachowa swój historyczny kontekst, a my otrzymamy niepowtarzalną aranżację.

Przykład? Zamiast zastępować drewniany parkiet panelami laminowanymi, lepiej wycyklinować podłogę i zabezpieczyć ją lakierem lub woskiem, na bazie naturalnych składników. Prawdziwe drewno jest ponadczasowe i bardziej przytulne niż panele.

Przykłady inne elementów, które warto zachować w starym mieszkaniu to:

• Drewniane okna i drzwi. Jeżeli musimy je wymienić, starajmy się odzwierciedlić ich rzeczywisty podział.
• Sztukaterie ścienne. Zazwyczaj pokryte wieloma warstwami farb, które najlepiej w delikatny sposób zeskrobać.
• Ozdobne listwy przypodłogowe i przysufitowe. Tu trzeba działać, tak jak przy problemie ze sztukaterią.
• Piec kaflowy. Jeżeli wykonany jest z pięknych, niepowtarzalnych kafli warto pomyśleć o jego pozostawieniu. Będzie ozdobą nadającą klimatyczny charakter. Przy mniejszym metrażu trzeba rozważyć jego żywot. Zajmuje on jednak dużo miejsca.
• Drewniane meble. Nie musimy od razu oddawać ich do konserwatora. Sami możemy zadbać o stół jadalniany, kredens, a nawet meblościankę. 

Uwaga: Oryginalne elementy warto zostawić w sytuacji, gdy są w dobrym stanie lub można je odnowić, a jednocześnie pasują do wybranego stylu (np. modern classic, vintage, loft). Jeżeli nie umiemy tego określić. Umówmy się na konsultacje ze specjalistą. Architekt wnętrz, z pewnością odnajdzie się i pomoże w takiej sytuacji.

FOT. meble-kuchenne-z-sieciowki

Styl nieuwzględniający specyfiki wnętrza

Jak już wcześniej wspomniałam, jednym z najczęściej popełnianych błędów przy tworzeniu projektu wnętrza, jest pomijanie ograniczeń, które przed nami stawia. Kierowanie się tylko własnymi upodobaniami estetycznymi może doprowadzić do jeszcze większych problemów.

• Nieumiejętnie pomalowane ścian na ciemny kolor w małych, słabo doświetlonych pomieszczeniach.
• Wprowadzenie tandetnych, słabej jakości elementów do zabytkowej kamienicy.
• Wstawienie ogromnego narożnika do małego pokoju, charakterystycznego dla bloków z wielkiej płyty i tych wybudowanych w latach 60-tych.

Uniknięcie wyżej wymienionych błędów jest kluczem do sukcesu w urządzaniu wnętrza w starych budynkach Pozwoli na kompromis pomiędzy ulubionym stylem, a zastanymi warunkami. Jeżeli tego nie zrobimy, wówczas ryzykujemy uzyskanie niespójnego efektu.

Co jeszcze trzeba uwzględnić przy projektowaniu wnętrz w starym budownictwie? Będą to przede wszystkim:

• Charakter budynku (np. zabytkowy). Jest bardzo istotny przy wyborze stylu przewodniego.
• Wysokość i wielkość wnętrza. Bardzo ważne jest przy doborze mebli i kolorystyki ścian.
• Doświetlenie pomieszczenia. Żeby dawało komfort, musi zawierać odpowiednią moc i ilość lumenów. Ważny jest więc wybór lamp i żarówek specjalnie do nich dopasowanych.
• Tkaniny. Ich obecność dopełni cały projekt wnętrza.

Jest jeszcze wiele elementów warunkujących stworzenie dobrego projektu. Najlepiej omówić je z osobą projektującą wnętrze.

Wygląd ważniejszy niż funkcjonalność

Mieszkania w starym budownictwie, szczególnie w kamienicach, często mają większe metraże i wysokie sufity. Właściciele skłaniają się do eksperymentowania z kolorem i formą. Jednak takie zabiegi bez pomocy specjalisty mogą być nietrafione. Szczególnie nieumiejętny dobór mebli. Wprowadzanie designerskich sprzętów szybko może okazać się pułapką. Jeśli nie uwzględnione są praktyczne potrzeby domowników, remont może okazać się farsą. Dobrym przykładem są sofy bez funkcji spania, które wyglądają lekko i nowocześnie, ale pozbawiają lokatorów dodatkowego miejsca do przechowywania. W przypadku gdy domownicy przyzwyczajeni są do częstych odwiedzin gości, trzeba pomyśleć o wielofunkcyjnej kanapie. Niekoniecznie dobrym wyborem mogą być otwarte półki, które wymagają odkurzania. Zagracenie ich bibelotami wprowadzi wrażenie nieuporządkowanego wnętrza. W projektowaniu mieszkania dopasowanego do codziennego życia, warto kierować się główną zasadą modernizmu, zgodnie z którą obiekty mają być przede wszystkim użyteczne, a ich wygląd powinien być podporządkowany pełnionej przez nie funkcji.

FOT. remont-wnetrza-starej-kamienicy

Niewykorzystywanie walorów wnętrza

Stare budynki to często solidna konstrukcja, większy metraż, wysokie sufity i duże okna. Wszystkie te elementy są zaletą, której często brakuje w deweloperskich projektach. Warto wziąć pod uwagę inwestycję w „stare”. Trafne umiejscowienie takich cech w projekcie, stworzy mieszkanie stylowe i funkcjonalne. Zamiast zasłaniać okna roletami, lepiej zawiesić zasłony, a na parapecie postawić rośliny w dopasowanych doniczkach. Przy wysokim suficie, ciekawym zabiegiem będzie pomalowanie go na intensywny kolor (np. czarny, granatowy, butelkową zieleń). Dobrze jest zastosować gzyms lub zamontować długie, wiszące lampy. Jeżeli znajduje się ściana z cegły, można zbić stary tynk i zabezpieczyć cegłę przed pyleniem.

Podsumowując, zawsze patrzmy na mieszkanie w starym budownictwie jak na przestrzeń z potencjałem, dostosowując swoje wyobrażenia do zastanych warunków i potrzeb domowników. Przy tworzeniu projektu architektury takich wnętrz, musimy liczyć się z kompromisami.

FOT. Marcelina Rak Architekt Wnętrz Bydgoszcz

Marcelina Rak, pracownia architektury wnętrz Interatura