Cztery kilometry nad Starym Kanałem. Po drodze 20 tablic i kajaki

Na trasie między IV a VI śluzą czeka kilka kilometrów spokojnego spaceru, ale nie jest to zwykła alejka nad wodą. W parku nad Starym Kanałem przygotowano 20 tablic o przyrodzie, a przy Muzeum Kanału Bydgoskiego można bezpłatnie wypożyczyć kajak. Z poziomu wody historia tego miejsca wygląda nieco inaczej niż podczas spaceru. Bydgoszcz oferuje tu połączenie edukacyjnej trasy, zabytkowej drogi wodnej i weekendowej aktywności.

• Ścieżka między śluzami prowadzi przez przyrodę
• Bezpłatne kajaki są dostępne przy muzeum
• Od królewskiego projektu do zabytkowego odcinka drogi wodnej

Ścieżka między śluzami prowadzi przez przyrodę

Ścieżka dydaktyczna ma około 4 km. Jej początek znajduje się przy ulicy Wrocławskiej, skąd trasa prowadzi do ulicy Bronikowskiego. Dalej biegnie południową stroną kanału i wraca w kierunku ulicy Wrocławskiej, tworząc wygodną pętlę spacerową.

Na trasie ustawiono 20 tablic. Opisano na nich między innymi ptaki, ssaki, owady, ryby i płazy. Nie zabrakło także informacji o roślinach leczniczych oraz zbiorowiskach roślinnych występujących w parku nad Starym Kanałem.

W terenie pojawiły się dodatkowe oznaczenia wskazujące drogę do kolejnych punktów. Dzięki nim łatwiej przejść całą trasę bez ciągłego sprawdzania mapy. Warto zarezerwować na spacer więcej czasu, jeśli planowana jest lektura wszystkich tablic oraz wizyta w muzeum przy ulicy Staroszkolnej 10.

Bezpłatne kajaki są dostępne przy muzeum

Muzeum Kanału Bydgoskiego przy ulicy Staroszkolnej 10 pełni nie tylko funkcję wystawienniczą. Można tam obejrzeć ekspozycję poświęconą historii i znaczeniu kanału, a także wypożyczyć kajak i popłynąć jego zachowanym odcinkiem.

Wypożyczalnia działa do końca października. Korzystanie ze sprzętu jest bezpłatne, ale jednorazowo kajak można otrzymać na maksymalnie dwie godziny. Do jego wypożyczenia potrzebny jest dowód osobisty. Osoba pobierająca sprzęt odpowiada za jego stan oraz własne bezpieczeństwo.

Wydanie i zwrot kajaków odbywają się w muzeum. Dla planujących spacer oznacza to możliwość połączenia dwóch form zwiedzania bez dodatkowych opłat – najpierw przejścia ścieżką z tablicami, a następnie oglądania kanału z jego tafli.

Od królewskiego projektu do zabytkowego odcinka drogi wodnej

Stary Kanał Bydgoski jest zachowanym fragmentem sztucznej drogi wodnej zbudowanej w latach 1773–1774. Pomysł połączenia Brdy i Noteci przez linię wododziału pojawił się za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego. W 1766 roku kartograf Franciszek Florian Czaki opracował projekt kanału Brda–Noteć, jednak po pierwszym rozbiorze Polski prace nad nim wstrzymano.

Koncepcję przejął później król pruski Fryderyk II. Budowę rozpoczęto wiosną 1773 roku na podstawie projektu Franza Balthasara Schönberga von Brenkenhoffa. Robotami kierował Wilhelm Dornstein. W ciągu kilkunastu miesięcy powstał kanał o długości 26,7 km z dziesięcioma drewnianymi śluzami.

Droga wodna była później wielokrotnie przebudowywana. Podczas pierwszej dużej modernizacji, prowadzonej w latach 1803–1810, powstały śluzy IV przy ulicy Wrocławskiej, V przy ulicy Czarnej Drodze oraz VI przy ulicy Bronikowskiego. W latach 1903–1915 zbudowano nowszy odcinek z dwiema kolejnymi śluzami – Okole i Czyżkówko. Ta część kanału jest nadal wykorzystywana.

Stary odcinek, od śluzy VI przy ulicy Bronikowskiego do śluzy II przy ulicy Grottgera, do końca lat 40. XX wieku służył jako rezerwowa droga wodna i kanał ulgi dla głównej części szlaku. Ruch żeglugowy zakończył się wkrótce po II wojnie światowej, w latach 1948–1949. W latach 60. zapadła decyzja o wyłączeniu tej części z eksploatacji.

Budowa ronda Grunwaldzkiego i trasy komunikacyjnej Wschód–Zachód doprowadziła do likwidacji śluz II i III. Dolny fragment kanału przebudowano na rów odprowadzający oraz zamknięty kolektor. Od 1972 roku Stary Kanał Bydgoski pozostaje w zarządzie Miasta Bydgoszczy.

na podstawie: Urząd Miasta Bydgoszczy.