Zimowe porządki w ptasich domach - ponad 650 skrzynek do przeglądu w Bydgoszczy

Zima to dla wielu ptaków i drobnych ssaków czas schronienia, ale też moment, gdy ludzkie interwencje mogą zdecydować o przyszłych lęgach. W Bydgoszczy miasto podkreśla potrzebę przeglądu i czyszczenia skrzynek lęgowych – jest ich ponad 650, a prace powinny być zakończone do końca lutego. To prosty zabieg, ale kluczowy dla zdrowia kolejnych pokoleń ptaków, nietoperzy i wiewiórek.

• Zimowe porządki w Bydgoszczy nabierają znaczenia praktycznego i ochronnego
• Jak zadbać o budki lęgowe w ogrodzie - wybór, montaż i porządki
• Dzięcioły, kuny i inne zagrożenia - jak chronić otwór wlotowy

Zimowe porządki w Bydgoszczy nabierają znaczenia praktycznego i ochronnego

Na terenie Bydgoszczy znajduje się ponad 650 skrzynek lęgowych przeznaczonych m.in. dla ptaków, nietoperzy i wiewiórek. Nagromadzenie resztek starych gniazd w zamkniętej przestrzeni nie rozkłada się samoistnie tak jak w naturalnej dziupli, dlatego rokroczne oczyszczenie zmniejsza ryzyko pasożytów i chorób oraz zapobiega ciasnocie wewnątrz budki. Zbyt gruba warstwa starego materiału może spowodować, że jajo lub pisklę znajdzie się zbyt blisko wlotu, co zwiększa narażenie na ataki drapieżników i utrudnia wysiadywanie.

Zgodnie z przepisami skrzynki lęgowe można czyścić w okresie od 16 października do końca lutego. Przeglądom towarzyszy kontrola stanu technicznego - jeśli budka jest uszkodzona, należy ją naprawić lub wymienić, a po czynnościach zawiesić na powrót w tym samym miejscu, by nie zaburzać zwyczajów dzikich lokatorów.

Praktyczne kroki przy czyszczeniu:

• usuń stare gniazdo i wszelkie zanieczyszczenia,
• sprawdź stan mocowań i szczelność skrzynki,
• zabezpiecz otwór wlotowy, jeśli jest rozszczelniony lub nadmiernie powiększony,
• jeśli zdjęto budkę z drzewa - zamontuj ją ponownie w tym samym położeniu.

Jak zadbać o budki lęgowe w ogrodzie - wybór, montaż i porządki

Planując nowe skrzynki warto myśleć o konkretnych gatunkach i ich wymaganiach - pomocne są modele według prof. J. Sokołowskiego. Nie oznacza to jednak, że im więcej skrzynek, tym lepiej - niektóre gatunki preferują samotne stanowiska i nie tolerują tłoku sąsiedzkiego. Przy wyborze i montażu zwróć uwagę na:

• parametry skrzynki dopasowane do gatunku,
• miejsce zawieszenia - zabezpieczone przed silnym nasłonecznieniem i dominującymi drapieżnikami,
• odpowiednią wysokość i stabilne mocowanie.

Po zakończeniu czyszczenia zawsze należy przywrócić budkę do pierwotnego położenia, tak by ewentualni nocujący czy wiosną powracający lokatorzy mieli stałe miejsce.

Dzięcioły, kuny i inne zagrożenia - jak chronić otwór wlotowy

Skrzynki umieszczone w pobliżu lasu bywają rozkuwane przez dzięcioły - motywacją jest zdobycie pokarmu lub adaptacja budki do własnych potrzeb. Jednym z prostych zabezpieczeń jest montaż metalowej płytki przy otworze wlotowym, która utrudnia powiększanie dziury przez dziób. Pozostawienie rozkutanej, uszkodzonej budki zwiększa ryzyko, że w kolejnym sezonie padnie ona ofiarą drapieżników lub zostanie wykorzystana przez inne gatunki w sposób niezamierzony.

Częste zagrożenia i rady:

• dzięcioły - zabezpieczyć otwór metalową płytką,
• kuny i inne ssaki - unikać dużych, uszkodzonych otworów,
• uszkodzoną lub rozkutą budkę lepiej wymienić niż zostawić.

“Pamiętajmy, aby nie dokarmiać ptaków pieczywem, nie rzucać im drożdżówek, bułek, itp. Karmnik powinien mieć szeroki daszek, by do środka nie padał śnieg i deszcz.”
— Monika Wójcik-Musiał, wiceprezes Towarzystwa Przyrodniczego KAWKA

Ptaki można dokarmiać od pierwszych mrozów do początku wiosny, ale robić to rozważnie i regularnie w miarę jak znika naturalny pokarm. Przy karmnikach warto pamiętać o wysokości montażu - optymalnie około 1,5 m nad ziemią, co ogranicza ryzyko ataku ze strony kotów i psów, a obecność krzewów w pobliżu zwiększa poczucie bezpieczeństwa żerujących ptaków.

Co podawać - szybkie wskazówki:

• sikory - niesolona słonina, nasiona słonecznika,
• wróble, dzwońce, czyże, grubodzioby - zboża: proso, pszenica, żyto,
• kosy i kwiczoły - kawałki jabłek i gruszek.

Czego unikać:

• pieczywo, słone lub spleśniałe produkty, drożdżówki i przetwory mogą zaszkodzić ptakom.

Na koniec - praktyczne porady dla mieszkańców Czyszczenie skrzynek do końca lutego to prosty obowiązek, który realnie poprawia szanse lęgów w nadchodzącym sezonie. Przy pracach domowych wystarczy kilka narzędzi i odrobina czasu: rękawice, szczotka i ocena stanu mocowań. Zadbajmy też o karmnik - mycie i wymiana resztek karmy powinna być systematyczna. Planowanie rozmieszczenia budek z myślą o konkretnych gatunkach oraz stosowanie zabezpieczeń przeciw dzięciołom to działania, które zwrócą się bogactwem odgłosów i życia w ogrodzie już wiosną.

na podstawie: Urząd Miasta Bydgoszczy.